Là một vùng đất ở miền tây Hà Tĩnh nằm trên thượng nguồn của dòng sông Ngàn Phố với những dãy núi Trường Sơn điệp trùng cao vút, Sơn Kim là địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa; là điểm quan trọng, chiến lược về công tác quốc phòng, an ninh. Nhưng cũng chính nơi đây đã chứng kiến quá trình, hình thành, phát triển của một ngôi trường có bề dày lịch sử, có nhiều biến cố thăng trầm nhưng cũng có nhiều thành tích đáng trân trọng – Trường THCS Sơn Kim.

Trường THCS Sơn Kim được thành lập 1964, tiền thân là Trường phổ thông cơ sở Sơn Kim đóng chân trên địa bàn xã Sơn Kim 1, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Trường đảm nhận giáo dục bậc THCS cho học sinh hai xã Sơn Kim 1 và Sơn Kim 2. Qua  hơn 50 năm xây dựng và phát triển, nhà trường đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của hai xã biên giới vùng thượng huyện Hương Sơn.  Nhà trường đang từng bước phát triển và trưởng thành về mọi mặt, cơ sở vật chất ngày càng khang trang, kiên cố. Chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường đang dần được cải thiện và ổn định. Trường đã được UBND tỉnh Hà Tĩnh công nhận trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001 – 2010 và giai đoạn 2010 – 2015, 2016 - 2021. Năm học 2014 -2015; 2015 – 2016; 2016 – 2017 nhà trường vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh tặng danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc”, tập thể Công đoàn nhà trường được Liên đoàn lao động tỉnh tặng bằng  khen.

Hãy quay ngược  thời gian về thời quá khứ, cái ngày của vất vả gian truân chống giặc ngoại xâm, giặc đói, giặc dốt. Ngày đó, Hương Sơn nói chung Sơn Kim nói riêng còn gặp rất nhiều khó khăn. Là một xã vùng biên dân cư nhiều nơi góp về đời sống khổ cực, trình độ dân trí còn hạn chế. Tưởng rằng miếng cơm manh áo không đủ thì người dân xã Sơn Kim sẽ không dám nghĩ tới chuyện học hành. Thế nhưng điều kì lạ đã xảy ra cái đói, cái khổ, cái nghèo không làm người dân Sơn Kim nản chí mà ngược lại họ đã ngộ ra và thấu hiểu sâu sắc rằng nguyên nhân chính của cái đói, cái khổ, cái nghèo đó chính là cái lạc hậu, thiếu kiến thức văn hóa. Với  sự tham mưu tích cực của chính quyền địa phương, sự quyết tâm cao của các tầng lớp nhân dân đặc biệt là sự quan tâm của Đảng, của nhà nước, của ngành đối với công tác văn hóa, giáo dục miền núi trường cấp 1-2 Sơn Kim đã được ra đời.

Năm 1995 do yêu cầu lịch sử cải cách của ngành giáo dục, khối cấp 1-2 được tách riêng, từ đây trường có tên mới là trường THCS Sơn Kim như hiện nay và đảm nhiệm giáo dục bậc THCS. Khó khăn chồng chất khó khăn nhưng bên cạnh sự quyết tâm của thầy trò, trường vẫn luôn có sự đồng hành của chính quyền địa phương. Với tâm huyết, trách nhiệm, với sự nhạy bén Đảng ủy, HDDND, UBND xã Sơn Kim , sự quan tâm của ngành và lãnh đạo chính quyền các cấp nên đia phương đã kêu gọi thu hút dự án đầu tư nên năm 2004, một ngôi trường 3 tầng vững chãi đã được hình thành. Từ đây thầy trò trường THCS Sơn Kim lại bắt tay vào nhiệm vụ mới xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia.

Sau nhiều năm phấn đấu không mệt mỏi về mọi mặt của thầy và trò nhà trường, sự quan tâm sâu sát của ngành, sự ủng hộ của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, của phụ huynh học sinh Trường đã được UBND tỉnh Hà Tĩnh công nhận trường đạt chuẩn quốc gia vào năm 2006 và được công nhận lại trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2016 – 2021 vào tháng 6 năm 2016.

Trong những năm qua với sự giúp đỡ của ngành, sự quan tâm của địa phương, sự đồng hành của phụ huynh học sinh, sự chỉ đạo quyết liệt của Chi ủy BGH và đặc biệt là sự đoàn kết, quyết tâm của đội ngũ nhà giáo và học sinh nhà trường nên chất lượng giáo dục toàn diện được cải thiện rõ rệt qua từng năm. Nhà trường đã hoàn thành tốt các phong trào thi đua, các cuộc vận động, chủ đề và nhiệm vụ trọng tâm của các năm học. Nền nếp kỉ cương trong dạy và học tiếp tục được củng cố. Với sự cố gắng, nỗ lực của thầy và trò, nhà trường đã giữ vững các tiêu chí của trường đạt chuẩn quốc gia.